ÖN YARGI ZAMAN KAZANDIRIR.

0
50

ÖN YARGI ZAMAN KAZANDIRIR
Aklıselim hemen her insan ön yargının yanlış bir davranış olduğunu savunur. Esasen buna itirazım yok ama her şeyin ya mutlak doğru ya da mutlak yanlış kabul edilmesine itirazım var. Bazı davranışlar büyük oranda yanlış olup bir miktar doğru olabilir. Tam tersi de olabilir.
Evet, ön yargı hoş bir davranış değildir ama birçok kez zaman kazandırabilir. Kimlere? Genellikle önsezileri iyi olanlara, iyi gözlemcilere, iyi tahmin yapanlara, kendini iyi tanıyanlara veya iyi mantık yürütenlere… Çok basit örnekler vereceğim. Hepimizin hayatında olan örnekler:
Mesela siz, kot pantolon altına kundura giyen kaç tane profesyonel sporcu gördünüz? Ya da garsonlara kötü davranan ama aslında kibirli olmayan kaç insan tanıyorsunuz? Dirseğine kadar altın bileziklerle şıkır şıkır dolaşan kaç entelektüel gördünüz? Tabanca fotoğrafı paylaşan kaç yazar tanıdınız? Arabasının arkasına özlü söz yapıştıran kaç aydın tanıyorsunuz?
Toplumsal doğruculuğu bir kenara koyup kabul edelim ki insanların kılık kıyafetleri de davranışları da gayet güçlü birer ipucudur. Ne olduklarını göstermez belki ama ne olamayacaklarını pek âlâ gösterir. E tabii, istisnalar olacaktır ama bu olasılığa sürekli şans vermek büyük zaman kaybettirir bence. Zaten her insanı, tek tek ve yüzde yüz doğru tahlil edecek kadar fazla zamanımız yoktur hayatta. Dolayısıyla ilişkilerimizde veya tercihlerimizde ne istediğimizden eminsek, ön yargılarımızın (aslında ön izlenimlerimizin) sesine de biraz kulak vermemiz gerektiğini düşünüyorum.
Bize ait her bir iz, hakkımızda güçlü birer veridir; görmesini bilene. Başka örnekler de vereyim: Mesela aralıksız her gün selfie paylaşan kişilerin narsist olabilme ihtimalini hep düşünmüşümdür. Narsist değilse de beğenilmeye çok ihtiyaç duyduğunu, kendini sevmek için bile adeta onay aradığını düşündüğüm olur. Pek tabii yanılabilirim. Pek tabii istisnalar, hatta müstesnalar olabilir. Yine de ben vaktim konusunda cimri olduğumdan, frekansımın uymayacağını düşündüğüm kişilere fazla zaman ayırmamayı tercih ediyorum. Aksini hiç denemedim mi? Denedim. Her on kişiden birinde yanıldığımı görmek, ön yargılı olduğumu gösterdiği gibi, diğer dokuz kişiye boşuna zaman ayırdığımı da göstermiş oldu bana.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here